Fundacja Powszechnego Czytania

Podkomisja stała ds. Czytelnictwa i Prawa Autorskiego powołana!

Starania Polskiej Izby Książki oraz Fundacji Powszechnego Czytania przyniosły efekt: na posiedzeniu (6.02.2024) Sejmowa Komisja Kultury i Środków Przekazu powołała Podkomisję stałą ds. Czytelnictwa i Prawa Autorskiego. To daje możliwość prowadzenia konstruktywnej rozmowy z rządem oraz posłami i posłankami o wsparciu finansowym dla branży, rozwiązaniach na rzecz rozwoju czytelnictwa w Polsce czy dyskutowania nad rozwiązaniami legislacyjnymi. Powołanie Podkomisji stałej wymaga jeszcze zgody Prezydium Sejmu.

Czekamy na pierwsze posiedzenie podkomisji by przedstawiać postulat dotyczący wprowadzenia zerowej stawki VAT na książki, gazety i czasopisma.

Źródło: PIK

W ocenie Fundacji Powszechnego Czytania to ważna inicjatywa dla całego rynku książki, jak i dla upowszechniania czytania w Polsce. Od skali takich działań zależy przyszłość naszego kraju i obywateli. Podniesienie poziomu czytelnictwa będzie możliwe, jeżeli będziemy działać razem.

„Czytanie jest niezbędne do rozwoju” – we Wrocławiu odbyła się kolejna edycja warsztatów „Polska czytająca – uruchamiamy Supermoc książek”

Czytanie jako niezbędny czynnik rozwoju – w takim duchu odbyły się kolejne warsztaty „Polska czytająca – uruchamiamy Supermoc książek”. Samorządowcy i przedstawiciele instytucji centralnych, bibliotekarze i edukatorzy, aktywiści i ludzie biznesu – zastanawiali się razem, jakie strategie przyjąć, by podnieść poziom czytelnictwa w Polsce.

Czytelnictwo w Polsce nie jest na poziomie satysfakcjonującym, ale odpowiedź na pytanie, jak ten poziom podnieść, jest bardziej skomplikowana, niż mogłoby się wydawać. Takie jest podłoże powstałej nieformalnej koalicji na rzecz czytelnictwa, która już kolejny raz spotkała się na intensywnych dwudniowych warsztatach. Tym razem warsztaty odbyły się we Wrocławiu, przy okazji jubileuszowej, trzydziestej edycji Wrocławskich Targów Dobrych Książek, objętej honorowym patronatem Małżonki Prezydenta RP Agaty Kornhauser-Dudy.

W naradach uczestniczyli samorządowcy i bibliotekarze z różnych stron Polski, reprezentowane były miasta literatury UNESCO Kraków i Wrocław, ale także Gdańsk, Katowice, Zabrze, Choszczno, Gdynia, Sopot i Warszawa. Każdy z nas pracuje na co dzień dla swoich mieszkańców ale szalenie ważne jest też wypracowywanie wspólnej strategii, budowanie pewnych standardów – i nad tym właśnie pracował mój stolik – nad standardami „gminy czytającej”. Cieszę się, że Kraków jako Miasto Literatury UNESCO ma szansę podzielić się doświadczeniami, ale też inspirować działaniami innych. ¬– zaznaczył Robert Piaskowski, pełnomocnik prezydenta Krakowa ds. kultury.

Bardzo wartościowy jest namysł nad tematem czytelnictwa, które jest przecież sprawą z gruntu wspólną: czytelnictwo jest realnym czynnikiem rozwoju dla Polski – jest fundamentem wszelkiej edukacji. Mówiąc wprost: Polsce, w tym biznesowi się najzwyczajniej opłaca, by Polacy czytali więcej – bo będą bardziej innowacyjni. – podkreśliła Izabela Sadowska, prezes zarządu Lubimyczytac.pl

Czytanie i książka w szkole, czyli jak sprawić, by uczniowie polubili czytanie, było jednym z gorących tematów. To ogromnie ważna ale też niełatwa sprawa. Jako potężny wydawca edukacyjny czujemy zobowiązanie, by prowadzić dzieci ku czytaniu, z drugiej strony do tego potrzeba jednak szerokiej koalicji. Cieszę się, że budujemy taką koalicję na spotkaniach „Polska czytająca – uruchamiamy Supermoc Książek” ¬– dodała Dorota Twarowska, pełnomocnik zarządu wydawnictwa Nowa Era.

Spotkania „Polska czytająca – uruchamiamy Supermoc Książek” są wspólną inicjatywą Fundacji Powszechnego Czytania, Krakowskiego KBF-u, Polskiej Izby Książki i Wrocławskiego Domu Literatury i prowadzone są już drugi rok.

Naszym celem dalekosiężnym jest zwiększenie odsetka czytających Polaków – dla ich osobistego rozwoju, ale także z myślą o rozwoju Polski. To oczywiście proces długotrwały, wielopoziomowy i skomplikowany. Dlatego uznałyśmy za zasadne, by zaprosić do współpracy ludzi z różnych środowisk, z różnych miejsc w Polsce, ale też z różnych poziomów decyzyjności. Perspektywa szefów dużych instytucji czy samorządów, doświadczenia nauczycieli czy pracowników instytucji, doświadczenie organizacji pozarządowych i biznesu – ważne jest dla nas, by wszystkie te perspektywy łączyć, brać pod uwagę, byśmy się wzajemnie słyszeli. To jest metodologia, która umożliwi nam stworzenie realnej, osadzonej w rzeczywistości, przemyślanej ale też możliwej do realizacji strategii podniesienia poziomu czytelnictwa w Polsce – podkreśliły koordynatorki inicjatywy: Maria Deskur, prezes Fundacji Powszechnego Czytania, Katarzyna Janusik, kierowniczka działu programowego i PR Wrocławskiego Dom Literatury, Grażyna Szarszewska, dyrektor generalna Polskiej Izby Książki i Urszula Chwalba, kuratorka programu Kraków Miasto Literatury UNESCO.

 

fot. Rafał Komorowski

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich

Od 1995 r. w ponad 100 krajach na całym świecie obchodzone jest święto książek i literatury – Międzynarodowy Dzień Książki i Praw Autorskich. Został on ustanowiony przez organizację ONZ UNESCO w celu promocji literatury, popularyzacji czytelnictwa i zwiększania świadomości o prawach związanych z tzw. własnością intelektualną autorów.
Czytanie książek jest niezbywalnym fundamentem poprawnego funkcjonowania każdego z nas w społeczeństwie. Poziom edukacji, siła kapitału społecznego, przedsiębiorczość, wreszcie równość obywateli i przyszłość demokracji – to wszystko wynika ze skali upowszechnienia czytania w danej społeczności.
Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich obchodzony jest obecnie w ponad 100 krajach na całym świecie, także w Polsce. W obchody angażują się także samorządy. A dwa polskie miasta – należące do Unii Metropolii Polskich (Kraków i Wrocław) zostały przez UNESCO uhonorowane tytułem Światowej Stolicy Książki. Jest on nadawany miastom, które w ocenie UNESCO wyróżnia się najlepiej przygotowanym programem promującym czytelnictwo i literaturę.

– W przyszłym roku minie dziesięć lat odkąd Kraków otrzymał tytuł Miasta Literatury UNESCO, ale dla nas Światowy Dzień Książki trwa cały rok – mówi Magdalena Doksa-Tverberg, dyrektorka Krakowskiego Biura Festiwalowego, które wspólnie z Miastem Kraków organizuje obchody Światowego Dnia Książki. – Programy wsparcia księgarń, twórców i wydawców, promocja czytelnictwa, festiwale literackie, rozwijanie współpracy wydawców z sektorem filmowym – to tylko wycinek z naszej codziennej pracy. Zapraszamy do wspólnego świętowania! – dodaje. W programie tegorocznych obchodów znalazła się m.in. akcja Kraków jak się pisze!, która ma na celu m.in. promowanie literackiego dziedzictwa Krakowa. W ramach tej akcji (organizowanej jako część pomocowo-ochronnego programu Księgarnie Odporne), już od 22 kwietnia na półki w niezależnych krakowskich księgarniach kameralnych trafią kolejne pozycje krakowskich autorów i autorek oraz wyjątkowe literackie opowieści z Krakowem w roli głównej. Z pełnym programem krakowskich obchodów Dnia Książki można zapoznać się tutaj.
Z kolei wrocławskie obchody Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich (organizowane przez Wrocławski Dom Literatury) rozpoczęły się już dwa dni temu (21 kwietnia) charytatywnym koncertem muzyki filmowej pt. „Muzyka z ekranu dla Ukrainy”. Cały dochód zostanie przekazany Fundacji Ukraina, wspierającej ofiary wojny zarówno w Ukrainie, jak i poza jej granicami. Również w ramach przewidzianego na sobotę (23 kwietnia) Bookowiska, czyli otwartego kiermaszu książek, prowadzona będzie sprzedaż książek (specjalnie na ten cel zebranych) z których cały dochód trafi do puszek Fundacji Ukraina. Jakie jeszcze książkowe atrakcje czekają na czytelników we Wrocławiu można sprawdzić tutaj.

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich jest organizowany od 27 lat ale jego historia jest dużo starsza. Już bowiem od 1930 r. Dzień Książki jest świętem w Hiszpanii, a jego data nawiązuje do dnia śmierci trzech wybitnych postaci: Miguela de Cervantes’a; Williama Szekspira oraz peruwianskiego historyka Inca Garcilaso de la Vega. Data ta kojarzona jest również z hucznie obchodzonym w Katalonii świętem patrona – Świętego Jerzego. Zgodnie z długą tradycją święta, 23 kwietnia mężczyźni obdarowują kobiety czerwonymi różami, symbolizującymi krew zabitego przez św. Jerzego smoka. By się uprzejmie odwzajemnić, kobiety ofiarowują mężczyznom podarunki z książek. I ten właśnie gest – ofiarowywania książkowych prezentów – każdego roku kultywuje Miejska Biblioteka Publiczna w Katowicach. Nie inaczej było i w tym roku. W piątek, na Placu Kwiatowym w Rynku w Katowicach każdy, kto publicznie odczytał (do mikrofonu) fragment wybranej książki otrzymywał jej egzemplarz.

Najświeższe badania Biblioteki Narodowej pokazują, że odsetek czytających Polek i Polaków po kilku latach ciut wyższych wyników znowu spadł. W 2021 roku przynajmniej jedną książkę przeczytało tylko 38% społeczeństwa, co jest wynikiem bardzo słabym, w porównaniu choćby do Szwedów, gdzie czyta ponad 80% społeczeństwa. W tym roku w obchody Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich, w szczególny sposób, postanowiła włączyć się też Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza. Dlatego połączyliśmy siły z Fundacją Powszechnego Czytania by wspólnie zachęcać Polki i Polaków ale także licznie przybyłe Ukrainki i dzieci ukraińskie do częstszego (najlepiej codziennego) sięgania po lekturę. Pierwszą odsłoną wspólnego zaangażowania jest akcja #KsiążkaChroni, w której rozdajemy książki dla małych uchodźców. „Czytanie to chwila wytchnienia, możliwość oderwania od okrutnej codzienności, ale także – jeśli stanie się czynnością regularną – jest to sposób na odbudowywanie stabilności psychicznej dzięki rutynie, która buduje poczucie bezpieczeństwa” – podkreśla profesor Barry Zuckerman, słynny bostoński badacz wpływu czytania na rozwój dzieci, współpracujący z Fundacją Powszechnego Czytania.

Kolejne wspólne akcje Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza i Fundacji Powszechnego Czytania – niebawem.

*Ilustracja: Projekt plakatu autorstwa Dawida Ryskiego, przygotowany dla Polskiej Izby Książki z okazji  Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich.

„Kawa za książkę” w Green Caffè Nero

Rusza akcja „Kawa za książkę” w Green Caffè Nero.

Znana sieć kawiarni zachęca do skorzystania z oferty – w zamian za przekazanie przeczytanej książki można otrzymać dowolną kawę. Akcja „Kawa za książkę” zbiegnie się w czasie ze Światowym Dniem Książki i odbędzie się w dniach od 23 do 30 kwietnia 2022 r.

– Książki są nieodłączną częścią naszych lokali, a ponieważ klienci chętnie po nie sięgają, staramy się regularnie odświeżać nasze biblioteczki, przy okazji promując misję przywracania dawnej tradycji kawiarnianej – kawiarni jako salonu spotkań przyjaciół, pracy czy po prostu odpoczynku. Chcemy oferować realne doświadczenia naszym gościom i rozpowszechniać czytelnictwo. Dodatkowo widzimy wysoki walor ekologiczny naszej akcji. Zależy nam, by wartościowe książki zyskały drugie życie i mogły posłużyć innym osobom, uprzyjemniając im czas spędzony w naszej kawiarni. Cieszymy się, że nasi goście tak chętnie współtworzą przestrzeń Green Caffè Nero. Przez wszystkie lata wspólnie zebraliśmy już około 40 tys. książek – powiedział Adam Ringer, prezes Green Caffè Nero.

W ramach akcji „Kawa za książkę” za przyniesioną do jednej z kawiarni przeczytaną książkę odwiedzający otrzyma w prezencie wybraną przez siebie z aktualnej oferty kawę w dowolnym rozmiarze – małym, średnim lub dużym. Książki przekazywane do Green Caffè Nero powinny być w stanie nadającym się do dalszego użytku.

Za swój wkład w rozwój czytelnictwa Green Caffè Nero została nagrodzona tytułem „Przyjaciela Książki” Polskiej Izby Książki.

Supermoc książek

Już 22 kwietnia w tym miejscu pojawi się poradnik upowszechniania czytania  Supermoc książek, objęty patronatem honorowym Biblioteki Narodowej, autorstwa prezeski Fundacji Powszechnego Czytania Marii Deskur.

Kraków i Wrocław – Miasta Literatury i UNESCO, Fundacja Powszechnego Czytania, Fundacja Olgi Tokarczuk i Polska Izba Książki wspólnie przygotowały publikację, która w dostępny, prosty i atrakcyjny wizualnie sposób nakreśli całościowo zagadnienie upowszechniania czytania

Zapraszamy serdecznie na spotkanie on line, dostępne bezpłatnie na Facebooku z okazji premiery poradnika, które odbędzie się 22 kwietnia o godz. 12.00 Link do spotkania

Apel Środowiska ludzi książki

Z inicjatywy Polskiej Izby Książki i Fundacji Powszechnego Czytania 30 kwietnia b.r. Środowisko ludzi książki: pisarze, wydawcy, księgarze, stowarzyszenia i organizacje wystosowało do prezydenta RP Andrzeja Dudy i premiera Mateusza Morawieckiego apel o wdrożenie strategii ratowania książki. Sygnatariusze zebrali postulaty przedstawicieli środowiska: pisarzy, tłumaczy, ilustratorów, wydawców, księgarzy i promotorów książki. Sygnatariusze wyrazili gotowość współpracy w tworzeniu nowej strategii.

Pismo środowiska ludzi książki – kliknij

Wydawcy wsparli akcję #TerazCzasNaCzytanie

Z wielkim odzewem spotkał się nasz apel, żeby wspólnie promować czytanie w domach w czasie przymusowej kwarantanny. Warto śledzić social media wydawców i promotorów czytelnictwa, ponieważ pojawiają się na nich rekomendacje książkowe, ciekawe dyskusje i recenzje. Do akcji włączyli się: Wydawnictwo Agora, Wydawnictwo Sedno, Wydawnictwo Muza, Polska Izba Książki i Wydawnictwo Znak

Spływają do nas także miłe słowa wsparcia, propozycje współpracy przy udostępnianiu wartościowych treści i ciekawe pomysły na promowanie książek i czytania on line. W najbliższych dniach będziemy je publikować. Zapraszamy do współpracy!

   

    

Debata o roli samorządów w upowszechnianiu czytelnictwa w Polsce

Podczas 23. Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie odbyła się debata „Rola samorządów w upowszechnianiu czytelnictwa w Polsce”, którą zorganizowała Polska Izba Książki i Miasto Kraków i Targi Książki, a poprowadziła prezes Fundacji Powszechnego Czytania Maria Deskur. W debacie wzięli udział prezydenci, burmistrzowie oraz wójtowie z miejsc, w których samorządy są zaangażowane w promowanie czytania. W panelu dyskusyjnym znaleźli się: z-ca dyrektora Biura Kultury Miasta Stołecznego Warszawy Małgorzata Naimska, wiceprezydent Sopotu Joanna Cichocka-Gula, burmistrz Rabki Leszek Świder, burmistrz Sierpca Jarosław Perzyński, pełnomocnik prezydenta Krakowa d.s. Kultury Robert Piaskowski oraz eksperci: dr Izabela Koryś z Instytutu Książki i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej i Mateusz Adamkowski, dyrektor departamentu Mecenatu Państwa w MKiDN.

Podczas debaty paneliści oraz zaproszeni goście dyskutowali o roli samorządów w upowszechnianiu czytania, możliwościach, jakie mają władze samorządowe w ułatwianiu i wspieraniu różnych inicjatyw oraz trudnościach, które ograniczają działania lokalne.

„Żeby czytelnictwo wzrastało nie jest potrzebna jednorazowa akcja. Skuteczność zobaczymy dopiero z czasem w pewnych odroczonych miejscach. Ważne żeby trening był systematyczny i długotrwały”.

Największe miasta mają większe możliwości organizacyjne, ale też więcej zadań. Biorą na siebie nie tylko organizację jednorazowych akcji, ale też wsparcie autorów, ilustratorów i tłumaczy. „Dużo robimy, ale nie będzie to miało sensu, jeśli nie będzie zainteresowania czytaniem” – powiedziała Małgorzata Naimska. Wtórowała jej dr Izabela Koryś: „Żeby czytelnictwo wzrastało nie jest potrzebna jednorazowa akcja. Skuteczność zobaczymy dopiero z czasem w pewnych odroczonych miejscach. Ważne żeby trening był systematyczny i długotrwały”.

„Literatura buduje kapitał społeczny i przewagę konkurencyjną miasta. O konkurencji miast zadecyduje w przyszłości kreatywność i literacy obywateli.”

Wieloletnią, przemyślaną strategię wspierania literatury przez samorząd zaprezentował Robert Piaskowski z Krakowa.

„Literatura buduje kapitał społeczny i przewagę konkurencyjną miasta. O konkurencji miast zadecyduje w przyszłości kreatywność i literacy obywateli.” – dodał Piaskowski. Wyjaśniał też, że system wsparcia przez miasto, jak wielki parasol musi uwzględniać i chronić wszystkie zasoby już istniejące: twórców, instytucje kultury, organizacje pozarządowe, księgarnie, wydarzenia cykliczne takie jak targi, festiwale i nagrody literackie oraz prywatnych entuzjastów.

Izabela Koryś zwracała też szczególną uwagę na fakt, że czytanie musi kojarzyć się z przyjemnością i dopiero wtedy można oczekiwać, że czytający osiągnie poziom krytyczno-twórczy. „Mówienie, opowiadanie własnymi słowami, wyciąganie wniosków – to dopiero nas zmienia.” Dodała także, że czytanie powinno zaczynać się od najmłodszych lat życia: „Czytanie dzieciom i z dziećmi może zmienić ich przyszłość”.

Dwa zaprezentowane festiwale literackie: w Rabce i Sopocie były przykładem udanych inwestycji miast w promowanie czytania a zarazem w promocję miast i stworzenie wizerunku miejsc, gdzie przyjemność przebywania na wakacjach z rodziną można połączyć z wzięciem udziału w spotkaniach z autorami i debatach literackich na europejskim poziomie. Te dwa festiwale niewątpliwie pomagają w skojarzeniu czytania z relaksem wakacyjnym. Prezydent Rabki Leszek Świder podkreślił, że inicjatorami festiwalu były osoby które miały pomysł, nie samorząd. To znakomity przykład wsparcia przez samorząd lokalny inicjatywy aktywnych mieszkańców.

W debacie kilkukrotnie wracano do wątku promowania czytania wśród seniorów. Badania wykazują, że seniorzy, którzy czytają, lepiej radzą sobie z upływającym czasem i otaczającą rzeczywistością. Wiceprezydent Sopotu Joanna Cichocka-Gula opowiadała o programach czytelniczych łączących seniorów z dziećmi. Prezydent Sierpca Jarosław Perzyński dodał też, że czasem zachętą dla seniorów mogą być inne sprawy administracyjne, które można załatwić w bibliotece (np. dokumenty do programu Senior+).  „Dziadkowie to najlepsi animatorzy czytania. Czytanie jest społeczne, tylko wtedy nas pobudza. To nie jest czynność samotna” – skomentowała dr Koryś.

Przedstawiciel MKiDN Mateusz Adamkowski, zapytany o kryteria przyznawania dofinansowań projektom czytelniczym podkreślał, że ministerstwo odchodzi od sztywnych wymagań regulaminowych. „Brak sztywnych kryteriów jest raczej zaletą programów, jest większa elastyczność dla ekspertów oceniających pomysły, żeby móc wyłuskać prawdziwe „perełki” – dodał.

Paweł Rabiej, wiceprezydent Warszawy podkreślił, że jako odpowiedzialny z politykę społeczną w stolicy, widzi potrzebę wsparcia czytania też jako części zdrowia, i na każdym etapie życia.

Rozmowa panelistów wywołała bardzo ciekawą i pełną zaangażowania dyskusję z udziałem zgromadzonych w sali uczestników. Okazało się, że trzy godziny to za mało, żeby zadać wszystkie pytania i uzyskać odpowiedzi. Mimo różnic w poglądach i pomysłach na poprawienie sytuacji zgromadzeni przyjęli za wspólny cel współpracę (czyli „wspólną pracę” – jak podkreślała Maria Deskur) nad poprawieniem statystyki czytelnictwa w Polsce.

Najważniejsze jest dotarcie do ludzi, którzy dziś nie czytają wcale.

Kończąc debatę prezes PIK oraz przewodniczący Rady Fundacji Powszechnego Czytania Włodzimierz Albin zaapelował, żeby pamiętać, że najważniejsze jest dotarcie do ludzi, którzy dziś nie czytają wcale. Pod koniec spotkania uczestnicy debaty podpisali deklarację współpracy na rzecz promocji czytania. (kliknij żeby przeczytać)

Share

Subscribe to our newsletter