Fundacja Powszechnego Czytania

Oświadczenie EURead w sprawie czytelnictwa i umiejętności czytania

Oświadczenie EURead w sprawie czytelnictwa i umiejętności czytania

My, organizacje członkowskie EURead reprezentujące 34 organizacje państwowe, pozarządowe i wydawnicze z 23 krajów na całym kontynencie, wzywamy europejskich przywódców na szczeblu regionalnym, krajowym i ponadnarodowym do uznania fundamentalnej roli, jaką czytanie odgrywa w jednostkowym rozwoju obywateli, dla rozwoju dobrze prosperującej gospodarki i w zapewnieniu funkcjonowania nowoczesnych demokracji.

W szczególności wzywamy do uznania następujących zasad i podjęcia działań w oparciu o nie.

1. Umiejętność czytania i czytania ze zrozumieniem jest niezbędna dla rozwoju osobistego i stanowi podstawowe prawo człowieka.
Istnieje wiele dowodów na to, że regularne czytanie dla przyjemności poprawia zdrowie psychiczne i samopoczucie, koreluje z osiągnięciami w nauce, poprawia mobilność społeczną i umożliwia uczestnictwo w życiu społecznym. PISA definiuje czytanie jako „rozumienie, wykorzystywanie, angażowanie się w teksty pisane i refleksję nad nimi w celu osiągnięcia własnych celów, poszerzania wiedzy i potencjału oraz uczestniczenia w życiu społecznym”. Ze względu na powszechny wpływ na życie jednostek, nauka czytania i zamiłowanie do czytania jest prawem podstawowym.

2. Umiejętność czytania leży u podstaw funkcjonowania naszego społeczeństwa w wielu wymiarach i jako taka jest przedmiotem troski każdego z nas.
Posiadanie obywateli, którzy potrafią możliwie najlepiej czytać, może podnieść wydajność gospodarki, poprawić stan zdrowia, pozytywnie wpływać na mobilność społeczną i przyczynić się do wzmacniania więzi społecznych. Upewnienie się, że obywatele Europy regularnie czytają powinno być przedmiotem troski wielu różnych podmiotów państwowych i nie-państwowych spoza sektorów edukacji i kultury. Są wśród nich, między innymi, organizacje działające w świecie biznesu i handlu, w sektorze opieki zdrowotnej i rozwoju regionalnego.

3. Posiadanie obywateli, którzy potrafią krytycznie czytać jest niezbędne dla ochrony naszych demokracji.
W erze dezinformacji, umiejętność interpretowania informacji i oceny wiarygodności wypowiedzi jest niezbędna dla funkcjonowania nowoczesnych demokracji. Promowanie wysokiego poziomu umiejętności krytycznego czytania powinno być priorytetem dla rządów, a dla członków UE powinno stanowić część pakietu Obrony Demokracji.

4. Czytanie powinno być częścią życia rodzinnego od najwcześniejszych etapow życia dziecka, a rządy powinny dalej inwestować w programy prezentów książkowych dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym.
Istnieją szeroko rozpowszechnione dowody naukowe na znaczenie 1000 pierwszych dni dla rozwoju dziecka oraz dalsze dowody na kluczową rolę, jaką czytanie małym dzieciom może odgrywać w przyswajaniu języka i emocjonalnym przywiązaniu do rodzica lub opiekuna. Wiemy, że dzieci, którym czyta się w dzieciństwie, z większym prawdopodobieństwem będą samodzielnie czytać później. Uważamy, że żadne dziecko nie powinno przejść obok tej szansy, a rządy powinny nadal inwestować w dobrze sprawdzone programy prezentów książkowych. Programy rozdawania książek powinny stanowić część Europejskiej Gwarancji dla Dzieci.

5. Dostęp do szerokiego wyboru książek, na przykład w przedszkolach, bibliotekach szkolnych i gminnych, zatrudniających wykwalifikowanych bibliotekarzy, jest niezbędny do rozwijania zamiłowania do czytania i wymaga wsparcia finansowego.
Każdy obywatel kraju europejskiego, począwszy od urodzenia, skorzystałby na dostępie do różnorodnych materiałów czytelniczych wszelkiego rodzaju i w różnych formatach, ponieważ pomaga to w wykształceniu i utrzymaniu regularnych nawyków czytelniczych.
Posiadanie bibliotek szkolnych i gminnych, w których pracują specjaliści, którzy mogą pomóc ludziom w odkrywaniu i pokochaniu czytania, jest kluczową częścią naszej
infrastruktury czytelniczej.

6. Należy wspierać upowszechnianie czytania przez wiele różnych podmiotów.
Ludzie potrzebują zachęty do czytania, szczególnie dotyczy to tych, którzy mogą najwięcej zyskać na regularnym czytaniu. Programy upowszechniające czytanie, które
opierają się na wiedzy eksperckiej państwa i organizacji pozarządowych, a także kapitale intelektualnym autorów, ilustratorów, wydawców i księgarzy, wymagają trwałych
inwestycji w czasie, aby przynieść zmiany w zachowaniu. Podczas gdy podmioty te mogą prowadzić działalność promocyjną, obowiązkiem każdego elementu społeczeństwa jest
zasygnalizowanie, że czytanie jest czymś wysoko cenionym.

Członkowie EURead
Anne Çocuk Eğitim Vakfı – ACEV,
Asociación Artística Sociocultural Mestiza,
Bonniers Familjestiftelse,
BookTrust,
Chetene Foundation
Children’s Books Ireland,
Detski Knigi Foundation,
Diavazontas Megalono,
Federation of European Publishers,
Foreningen !les,
Fundacja Powszechnego Czytania,
Good Books,
Hungarian Reading Association,
Instytut Książki,
Idereen Leest Flanders,
Kitabistan,
Libranda,
LitCam,
Lubimyczytać.pl,
Lukukeskus Läscentrum Martynas,
Mažvydas National Library of Lithuania,
Medienzentrum Ostbelgien,
Nati per Leggere,
National Literacy Agency Malta,
Österreichisches Bibliothekswerk,
Plano Nacional de Leitura,
Schweizerisches Institut für Kinder- und Jugendmedien,
Scottish Book Trust,
Stichting Lezen,
Stiftung Lesen,
Svet Knihy,
Turkish Publishers Association,
Ukrainian Book Institute,
Was steht da?

Przeczytaj i pobierz Oświadczenie EURead: https://fpc.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/Poland_EURead-Statement.pdf

Fundacja Powszechnego Czytania członkiem EURead

Fundacja Powszechnego Czytania dołączyła do sieci EURead, zrzeszającej 35 organizacji z 23 krajów Europy, działających lokalnie na rzecz naprawy i promocji czytelnictwa. To duże wyróżnienie i docenienie działalności FPC oraz możliwość wymiany doświadczeń i podejmowania współpracy na szerszym, europejskim polu.

Celem EURead jest zrzeszanie i wspieranie lokalnych, krajowych inicjatyw poświęconych promocji kultury książki i upowszechnianiu czytania. Konsorcjum zostało założone w 2000 roku, zrzeszając organizacje, które wierzą, że to właśnie czytanie jest warunkiem świadomego uczestnictwa w dzisiejszym różnorodnym pod wieloma względami świecie, zwłaszcza w dobie dominacji mediów cyfrowych. Sięganie po książki przez obywateli, to fundament budowania zdrowych społeczeństw i stabilnych demokracji. Członkowie organizacji z sukcesem działają w swoich krajach dla podnoszenia poziomu czytelnictwa, a także – walczą z wykluczeniem społecznym, do którego prowadzi nieczytanie.

Cele Fundacji Powszechnego Czytania są zbieżne z założeniami EURead. Cieszymy się z zaproszenia i dołączamy do EURead z głębokim przekonaniem: świat właśnie przeżywa jedną z największych rewolucji technologicznych w historii – wypracowane przez pokolenia nawyki homo sapiens zostały wywrócone do góry nogami. Zdefiniowanie roli czytania książek, relacji z drugim człowiekiem, która z tego wynika, jakości kontaktów międzyludzkich i indywidualnego dobrostanu każdego z osobna, którą czytanie daje – to wszystko stało się dziś arcyważne. – podkreśla Maria Deskur, szefowa FPC.

Sieć EURead przyczynia się do podnoszenia świadomości społecznej dotyczącej konieczności naprawy poziomu czytania na poziomie krajowym i europejskim.  Jej członkowie spotykają się regularnie wymieniając się wiedzą, doświadczeniami własnych krajów. Celem takich działań jest wypracowywanie dalszych, wspólnych strategii promocji czytelnictwa. Do grona organizacji zrzeszonych w EUReads należą m.in. brytyjski BookTrust, niemiecki Stiftung Lesen, czy Institute for Children’s and Youth Media SIKJM ze Sztokholmu. Wśród członków z Polski jest Instytut Książki.

Jednym z głównym obszarów działań organizacji EURead jest wspieranie i rozwój już istniejących programów oraz tworzenie nowych inicjatyw skierowanych przede wszystkim do dzieci, jako najmłodszych czytelników. Obejmują one dostarczanie książek wykluczonym, upowszechniania nie tylko wspólnego, głośnego czytania, ale także poświęconych temu poradników. Wspólnota instytucji pozwala także na wspieranie obszaru badań, rozwijanie go oraz dzielenie się wynikami i wnioskami.

Czytanie jest fundamentem demokracji, już od kilkudziesięciu lat wiadomo, jak ogromne znaczenie czytanie książek i rozmowa w dzieciństwie ma na całe nasze życie. Kompetencje zaawansowanego krytycznego myślenia i analizy dyskursu jawią się jako warunek konieczny i niezbędny do naszego funkcjonowania w czasach, kiedy świat targany jest konfliktami, a nieprawdziwe informacje coraz trudniej odsiać od prawdy. Cieszymy się, że do naszego grona dołącza Fundacja Powszechnego Czytania, której pracę znamy i doceniamy – podkreśla dr Joerg Maas, prezes EURead.

Działalność Fundacji Powszechnego Czytania wpisuje się w misję EURead; prowadzi programy upowszechniające czytanie we współpracy z różnymi grupami interesariuszy. Nie są to tylko grupy związane z edukacją i kulturą, ale także środowiska osób, które na co dzień nie zajmują się tym tematem. Ważnym założeniem jest współpraca trzech sektorów. Dlatego FPC inicjuje współpracę z instytucjami centralnymi i samorządami, a także biznesem oraz organizacjami pozarządowymi. Tak jak i EURead, FPC działa w oparciu o badania naukowe, docierając do ludzi nieczytających i przez to wykluczonych. Skupia się na dostępności książek, jak również zachęcaniu do podejmowania samej aktywności czytania i budowania nawyku codziennej lektury; pokazuje szerokie korzyści wynikające z uczestniczenia w kulturze książki oraz silny wpływ czytania na zdrowie dzieci, ale również ogromne znaczenie poprawy stanu czytelnictwa dla przyszłości kolejnych pokoleń.

Kampanie FPC obejmują aktywności na kilku płaszczyznach – upowszechnianie czytania przez wskazywanie metod, jakimi można osiągnąć wyznaczone cele (Supermoc Książek), tworzenie społeczności czytelniczych liderów (Ratownicy Czytelnictwa), budowanie potrzeby czytania, jako warunków rozwoju miast i społeczeństw na poziomie lokalnym i samorządowym (#CzytanieRządzi). Oprócz tego Fundacja inicjuje współpracę branży wydawniczej (#TataTeżĆzyta), prowadzi międzynarodowe wsparcie w ramach solidarności z Ukrainą (Book Give Refuge, Literacy for Democracy). W nowej odsłonie programu Książka na receptę. Recepta na sukces (po raz pierwszy wdrożonego w 2019 roku), FPC podkreśla wpływ czytania na zdrowie i rozwój dzieci, włączając w temat czytelnictwa środowisko lekarskie.

Fundacja Powszechnego Czytania w realizowaniu swojej misji podkreśla znaczenie współpracy. Dlatego zaprasza do kontaktu wszystkich chętnych, którzy chcą wspierać pro-czytelnicze projekty.

ENGLISH BELOW:

The Universal Reading Foundation has joined EURead – the European literacy and reading promotion network of 35 organisations from 23 European countries. This is a great distinction and appreciation of URF’s work, as well as an opportunity to exchange experiences and undertake cooperation in a broader, European field.

EURead’s goal is to bring together and support local, national initiatives dedicated to the promotion of the book culture and reading. The consortium was founded in 2000, bringing together organizations who believe that reading is the key to full participation in today’s media-led society. Citizens reaching for books are the foundation of  healthy societies and stable democracies. Members of the organization are successfully working in their countries to raise the level of reading, and – fight against social exclusion, which illiteracy leads to.

„The goals of the Universal Reading Foundation and EURead coincide to a great extent. „We are happy to join EURead and deeply convinced: the world is just experiencing one of the greatest technological revolutions in history – the habits of homo sapiens developed over generations have been turned upside down. Defining the role of reading books, the relationship with another human being its results, the quality of interpersonal contacts and the individual well-being of each person that reading gives – all of this has become extremly important today.” – emphasises Maria Deskur, the CEO of URF.

The EURead network works to raise public awareness of the need for improving literacy rates at the national and European level. Members meet regularly, exchange knowledge, experiences of their own countries. The aim of such activities is to develop further joint strategies of reading promotion. Some of EURead members are: BookTrust form UK,  Stiftung Lesen from Germany, and the Institute for Children’s and Youth Media SIKJM from Switzerland. Among members from Poland is also the Book Institute.

One of EURead’s main areas of work is the support and development of already existing programs and the creation of new initiatives aimed primarily at children, as the youngest readers. That includes providing with books those who are excluded from the book culture, spreading the idea of importance of reading toghether with children but also effective methods how to do it. The community of institutions associated in EURead, allows also to support the area of research – developing and sharing the results and conclusions.

„Reading is the foundation of democracy, and it has been clear for several decades now how reading books and talking that comes with it during childhood has tremendous impact on our entire lives. The advanced critical thinking and discourse analysis abilities appear as a necessary and indispensable condition for our functioning in the today’s world torn by conflicts and full of fakenews, which makes it more and more difficult to distinguish between them and the truth. We are pleased that the Universal Reading Foundation, whose work we know and appreciate, is joining us,” – says Dr. Joerg Maas, EURead’s president.

The activities of the Universal Reading Foundation are part of EURead’s mission; it conducts programs to promote reading in cooperation with various stakeholder groups. These are not only groups associated with education and culture, but also people who do not deal with this subject on a daily basis. An important premise in URF work is the cooperation of all the three sectors. Therefore, the Foundation initiates cooperation with central institutions and local governments, as well as business and NGOs. Like EURead, URF bases its work on scientific research, reaching out to non-readers and those who are therefore excluded. It focuses on the availability of books, encouraging people to read and build the habit of daily reading; it demonstrates the wide range of benefits of participating in the book culture and the powerful impact that reading has on children’s health, but also the great importance of increasing the rates of literacy for the future of next generations.

URF’s campaigns include activities on several levels – promoting reading by pointing out methods to achieve certain goals with (Superpower of Books), creation of communities of reading leaders (Literacy Rescuers), building the need for reading as a condition of the development of cities and societies at the local government level (#ReadingRules). In addition, the Foundation initiates cooperation of the book market and publishing industry (#ReadingDad), conducts international support in solidarity with Ukraine (Book Give Refuge, Literacy for Democracy). In the new edition of the program Books on Prescription. Prescription for Success (first implemented in 2019), URF emphasizes the impact of reading on children’s health and growth, engaging the medical staff in the topic of reading.

While carrying out its mission, the Universal Reading Foundation emphasizes the importance of cooperation. Therefore, it invites everyone willing to support pro-reading projects to contact and work together.

Share

Subscribe to our newsletter